کپسول اکسیژن (Oxygen Cylinder) در شرایطی که بیمار دچار مشکلات تنفسی باشد و دریافت اکسیژن محیط که تنها ۲۰ درصد حجم هوا را تشکیل میدهد پاسخگوی نیاز اون نباشد پزشکان استفاده از کپسول اکسیژن را که حاوی گاز اکسیژن فشرده است برای بیمار تجویز میکنند که نحوه استفاده و انتخاب نوع مناسب آن بایستی با مشورت پزشک صورت گیرد.
در واقع استفاده از این دستگاه جهت ادامه حیات بیمار به شکل طبیعی و بدون وجود مشکلات تنفسی است که این روش یک نوع اکسیژن درمانی محسوب می شود.
کپسول اکسیژن جهت تنظیم و کنترل فشار اکسیژن خروجی مجهز به یک مانومتر است که علاوه بر کنترل میزان اکسیژن خروجی کنترل رطوبت مورد نیاز اکسیژن را نیز بر عهده دارد.
کپسول اکسیژن چیست؟
کپسول اکسیژن ابزاری برای انباره کردن اکسیژن است که این میتواند خواه به صورت گاز اکسیژن باشد یا اکسیژن مایع. کپسول اکسیژن یک محفظه از جنس آهن یا آلومینیوم است که در حجم ها و اندازه های گوناگون مورد استفاده قرار می گیرد.
اغلب در اتاق عمل بیمارستان ها، در بخش های مختلف بیمارستانی و یا حتی در خانه ها برای بسیاری از بیمارانی که از بیماری های تنفسی و ریوی رنج می برند از کپسول اکسیژن استفاده می شود.
اجزای اصلی کپسول اکسیژن
این کپسول از ۶ قسمت اصلی تشکیل میشود که همگی در ارتباط با یکدیگر کارایی نهایی محصول را شکل میدهند. این ۶ جزء عبارتند از:
مخزن استوانهای حاوی گاز اکسیژن
فشارسنج که نشان دهنده فشار گاز درون کپسول است.
شیر تنظیم کننده خودکار که وظیفه آن کاهش فشار گاز قبل از رسیدن به مانومتر است.
جریان سنج که نشان دهنده اکسیژن مصرف شده بر حسب دقیقه بر لیتر است.
پیچ کنترل که میزان اکسیژن را با توجه به جریان سنج کنترل میکند.
شیشه محتوای مقطر به منظور مرطوب کردن اکسیژن.
انواع کپسول اکسیژن
طبقه بندی کپسول اکسیژن با توجه به قابل حمل یا غیرقابل حمل بودن و وزن آنها شامل دو نوع میباشد:
کپسول اکسیژن پرتابل(قابل حمل یا مسافرتی)
کپسول اکسیژن خانگی(غیرقابل حمل و ثابت)
نوع دیگر تقسیم بندی کپسولهای اکسیژن با توجه به حجم آنها صورت میگیرد که در حجمهای زیر موجود هستند.
۲ لیتری یا همان یکبار مصرف
۲.۵ لیتری
۵ لیتری
۱۰ لیتری
۲۰ لیتری
۴۰ لیتری
تقسیم بندی دیگری که وجود دارد بر اساس جنس کپسولها شکل گرفته که عبارت است از:
کپسول اکسیژن فولادی
کپسول اکسیژن آلومینیومی
تقسیم بندی بعدی در خصوص تفاوت حالت گاز اکسیژنی است که درون کپسول محبوس شده است و دو نوع است:
کپسول اکسیژن فشرده با غلظت اکسیژن ۹۹.۵ درصد که دارای پیچ کنترل برای تنظیم میزان غلظت اکسیژن است.
کپسول اکسیژن مایع با غلظت اکسیژن ۹۹.۵ درصد که در صورت عدم استفاده دائمی گاز درون آن به حالت مایع در میآید و برای مصارف طولانی مدت و صرف هزینه کمتر گزینه مناسبی است اما نصب آن به دلیل دارا بودن تجهیزات بیشتر دشوارتر است.
نکاتی در خصوص نگهداری از کپسول اکسیژن
اصلیترین و مهمترین نکاتی که در نگهداری این کپسول باید بدان توجه کرد جلوگیری از تماس مستقیم حرارت و نور با کپسول اکسیژن و عدم استعمال سیگار در فضایی است که کپسول در آنجا قرار دارد همچنین به هیچ وجه کپسول را روی زمین نکشید و توسط پایه چرخدار آن را حرکت دهید؛ زیرا امکان جرقه زدن یا افتادن کپسول وجود دارد که این امر خطراتی را به همراه خواهد داشت.
لازم به ذکر است همواره میزان گاز اکسیژن موجود در کپسول را چک کنید تا در صورت خالی شدن جان بیمار به خطر نیفتد.
هدف نهایی از ساخت و استفاده کپسول اکسیژن
این روش اکسیژن درمانی با اکسیژن رسانی مناسب به بیمار امکان خواب و تنفس راحت را برای بیماران تنفسی فراهم میسازد و در نهایت احساس خوب و انرژی بیشتری را در طول روز به آنها هدیه میدهد.
انواع کپسول اکسیژن
کپسول اکسیژن انواع و اقسام مختلفی دارد که در زیر به بعضی از آن ها اشاره میکنیم:
کپسولهای اکسیژن گاز فشردهشده
کپسولهای اکسیژن قابلحمل (POC)
کپسولهای اکسیژن مایع
کپسولهای اکسیژن قابلحمل یا سرپایی
کپسول اکسیژن پرتابل (قابل حمل) چیست؟
کپسول اکسیژن پرتابل یا قابل حمل معمولا کپسول های کوچک تر از کپسول های معمول 5 و 10 لیتری هستند.
کپسول های اکسیژن پرتابل معمولا در سایزهای یک لیتری، 2 و نیم لیتری و 3 لیتری در دسترس هستند.
کپسول اکسیژن خانگی چیست؟
به کپسول های اکسیژنی که حمل آن راحت تر از کپسول های بیمارستانی است، کپسول اکسیژن خانگی میگویند که معمولا در حجم های 5 و 10 لیتری در دسترس هستند.
شارژ کردن این کپسول های معمولا راحت تر است و جابجایی آن با خودروی شخصی صورت میگیرد و معمولا سرعت شارژ آن ها سریعتر است.
این کپسول ها معمولا بین 2 تا 4 ساعت بسته به فشار اکسیژن خروجی قابل استفاده است.
مشخصات و ویژگی های کپسول اکسیژن بیمارستانی
کپسول اکسیژن بیمارستانی به دلیل استفاده های بیشتر، طبیعتا باید حجم بیشتری نیز داشته باشد.
کپسول های اکسیژن بیمارستانی معمولا در حجم های 10، 20 و 40 لیتری عرضه میشود.